Grafheuvels, barbaren en een Mariabeeld: verrassende archeologie langs een Fluxys-pijpleid

In primeur, uitzonderlijke resultaten van grootschalig archeologisch onderzoek in Lebbeke.

De oorlog in Ukraïne leidde tot een snelle ontdubbeling van de gasleiding Desteldonk-Opwijk in 2022 doorheen Lebbeke vanaf de Dender tegenover Mespelare tot het Leireken te Opwijk. Deze legt geheel onverwacht ook het grote historisch belang van de omgeving van Lebbeke bloot, zowel van in de Bronstijd over de IJzertijd, de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen.

Het verslag bij het archeologisch onderzoek in opdracht van Fluxys nadert zijn voltooiing en in samenwerking met het Gemeentebestuur van Lebbeke krijgt u als eerste de kans van Floris Beke, hoofdarcheoloog van dit project de uiterst belangrijke resultaten van het onderzoek op de vondsten te vernemen waarover hij twee jaar geleden summier vertelde.

Door de aanleg van de eerste gasleiding, 30 jaar geleden, weten we dat er op het Fonteintje in Denderbelle een bewoningssite uit de late IJzertijd (4de-3deeeuw v Chr.) was maar toen ontbraken “éénduidige grondplannen van gebouwen”. Bij de huidige aanleg is daarom uiterst zorgvuldig omgegaan met dit deel van het tracé. De vondsten overtreffen de verwachtingen. Het gaat niet om een zoveelste IJzertijdsite maar om één van de omvangrijkste bewoningkernen uit die tijd in Vlaanderen. We vernemen op 5 juni hoe die vondsten in Denderbelle tot een betere kennis van de leefgemeenschappen uit die periode leiden.

Diezelfde sleuf uit 1997-1998 bracht de eerste mogelijk Romeinse sporen in Lebbeke aan de Aalstersestraat aan het licht maar het gevonden aardewerk kon onvoldoende geïnterpreteerd worden door de slechte weersomstandigheden waardoor de werken snel dienden uitgevoerd. In tussentijd is de omgeving van het Zeebroek geduid als de kern van de uitbating van Sint-Baafs als ex-Merovingisch kroondomein met wortels in de Romeinse tijd. Er zijn in de omgeving van de Lebbeekse kouter Romeinse vondsten gedaan die ons op het spoor bracht van de Romeinse landindeling waarvan de Waaitjensstraat een relict lijkt te zijn en waren er vondsten uit de Romeinse tijd door metaaldetectoristen. De Patmoessite in 2022 bevestigde die Romeinse aanwezigheid in Lebbeke maar de nieuwe Fluxys-leiding zet de kers op de taart. We zullen horen welke vondsten het vermoeden waar maken dat ook het Lebbeekse Sint-Baafsdomein zijn oorsprong vindt in een Romeins villacomplex.

We duiken echter nog vroeger in de tijd. Uit de Bronstijd (2100-800 v Chr.) kwam een gigantische cirkel aan het licht op de grens met Opwijk. We vernemen wat de betekenis kan zijn geweest van die cirkel en hoe uniek deze cirkel van die in Vlaanderen ongeziene omvang wel is.

We vernemen daarnaast ook interessante nieuwe informatie over barbaren en wat er zo bijzonder is aan vondsten zoals een Mariabeeld.

Dit is een unieke kans om uit de eerste hand meer te vernemen over dit onderzoek, er is enkel in Lebbeke zo'n lezing gepland!